Vage klachten

Soms zijn klachten die afkomstig zijn van het hart heel duidelijk, zoals pijn op de borst, maar soms ervaren mannen en vrouwen vage klachten die toch kunnen wijzen op een hartziekte.

Vage klachten bij hart- en vaatziekten

Er is een aantal algemeen vage klachten die bij mannen en vrouwen kunnen wijzen op een (sluimerende) hartziekte, zoals bijvoorbeeld:

Wat zijn de signalen?

Hartziekten kunnen blijvende schade verrichten aan de hartspier en uiteindelijk leiden tot hartfalen, als er niet op tijd een behandeling wordt ingezet. Derhalve is het belangrijk dat de diagnose op tijd vastgesteld wordt. Sommige waarschuwingstekens zijn heel duidelijk. Zo wordt aanhoudende pijn op de borst meestal wel als een serieus signaal gezien. Maar er zijn ook vagere klachten die kunnen wijzen op een hartaandoening. Deze worden lang niet altijd herkend. Zo kunnen langdurige maagklachten bijvoorbeeld worden verward met hartklachten.

Maar hoe herken je hartziekten? De meeste mensen denken hierbij aan acute signalen, zoals pijn op de borst en pijn tussen de schouderbladen. In de praktijk blijkt echter dat veel mensen, en vooral vrouwen, geheel andere klachten kunnen hebben. Het gevaar hiervan is dat de signalen dusdanig vaag zijn, dat het ziektebeeld door zowel artsen als patiënten niet of te laat wordt herkend.

Hartklachten anders bij vrouwen

Ischemische hartziekten (zuurstof tekort van de hartspier) blijft de belangrijkste oorzaak van morbiditeit en mortaliteit (sterfte) onder vrouwen en mannen, maar bij vrouwen worden de klachten vaak niet/te laat herkend. Daardoor is er sprake van vertraging in het vaststellen van de diagnose en als gevolg hiervan is er vaak sprake van onvoldoende behandeling en begeleiding van de patiënt.

Het is niet eenvoudig om het verschil te zien tussen relatief onschuldige overgangsklachten en potentiële hartklachten.

Rond de overgang neemt de productie van vrouwelijke hormonen zoals oestrogeen af. Oestrogenen zorgen voor een natuurlijke vaatverwijding en hebben een beschermende werking tegen hart- en vaatziekten. In de vruchtbare leeftijd hebben vrouwen minder kans op hart- en vaatziekten dan mannen, maar na de overgang is dit risico gelijk. Veel van de overgangsklachten (opvliegers, nachtzweten, slecht slapen en vermoeidheid) kunnen lijken op klachten die veroorzaakt worden door hart- en vaatziekten.

Microvasculaire angina pectoris of microvasculaire coronaire vaatdysfunctie (MCD) wordt gezien als een vroege uiting van een verstoorde balans tussen zuurstofaanbod en zuurstofvraag naar het hart. Een verdere verstoring van deze balans zal uiteindelijk leiden tot ische­mie (zuurstoftekort van het hart). Angina pectoris (pijn op de borst) die optreedt als gevolg van MCD wordt ook wel microvasculaire angina pectoris genoemd. Hierbij ontstaat zuurstoftekort door een abnormale functie van de kleine vaatjes rond het hart, zonder dat er sprake is van vernauwingen in de grote kransslagaderen.

Vrouwspecifieke risi­cofactoren zoals pre­-eclampsie (zwangerschapsvergiftiging), zwangerschapsdiabetes en een premature menopauze, bevorderen de endotheel­dysfunctie (afwijkende functie van de vaatwand) bij vrouwen op jonge leeftijd.

Vage klachten die vooral bij vrouwen kunnen wijzen op een hartziekte, zijn bijvoorbeeld:

Vaak speelt stress ook een rol

Vage klachten beginnen vaak in een periode van lichamelijke of geestelijke stress. Een fikse griep bijvoorbeeld, of iets emotioneels zoals een echtscheiding of het overlijden van een dierbare. De stress die daaruit voortkomt kan zich uiten in lichamelijke problemen. Klachten die je dan niet goed kunt plaatsen maar die vaak voor nog meer onrust kunnen zorgen.

Persoonlijke aandacht is nodig

Bij HartKliniek wordt alle tijd genomen om naar u te luisteren zodat ook vage klachten goed kunnen worden besproken en meegewogen. Er is speciale aandacht voor de specifieke risicofactoren die vrouwen hebben, zoals de menstruatie, de overgang en eventuele doorgemaakte zwangerschapsproblemen. De noodzakelijke onderzoeken worden aansluitend verricht zodat u snel duidelijkheid krijgt.