Vrouw & Cardiologie spreekuur

Omdat vrouwen anders zijn heeft HartKliniek een expertise-spreekuur 'Vrouwencardiologie'. Het tijdig herkennen, onderzoeken en behandelen van het vrouwenhart vraagt om specialistische kennis en extra aandacht. Deze is aanwezig in HartKliniek. Onze cardiologen zijn er speciaal voor vrouwen. Bij vrouwen is het lastiger om de juiste diagnose te stellen. Soms worden ten onrechte mogelijke signalen voor hart- en vaatziekten afgedaan als overgangsklachten of (pre)menstruele klachten. Klachten die kunnen wijzen op hartproblemen bij vrouwen zijn onder meer (extreme) vermoeidheid, hartkloppingen, benauwdheid, transpireren en inspanningsvermindering.

Vrouwen zijn zich vaak niet bewust van het risico dat zij lopen op hart- en vaatziekten

Er overlijden jaarlijks meer vrouwen aan hart- en vaatziekten dan aan borstkanker. Hart- en vaatziekten zijn bij vrouwen wereldwijd doodsoorzaak nummer 1. Er overlijden zelfs meer vrouwen aan dan mannen. Dat komt deels omdat vrouwen hun klachten niet gauw in verband brengen met hun hart en ook dokters kunnen zich hierin vergissen. Vooral als de klachten vaag (niet typisch) zijn. Vrouwen kunnen denken dat de klachten horen bij de overgang of stress. Omdat "pijn op de borst" bij vrouwen vaak niet aanwezig is of maar in de verte aanwezig is, schrijven vrouwen hun klachten toe aan oververmoeidheid en of bijvoorbeeld het ouder worden. Het gevolg is dat vrouwen een hartinfarct kunnen krijgen zonder dat zij dit zelf weten en daarmee ernstige gezondheidsrisico's lopen.

Bij vrouwen is het moeilijker dan bij mannen om de juiste diagnose te stellen

 
Bij vrouwen worden risicofactoren voor hart en vaatziekten zoals hoge bloeddruk nogal eens ten onrechte toegeschreven aan stress of de overgang. Heeft een vrouw bijvoorbeeld een hoge bloeddruk gehad tijdens de zwangerschap, dan is dat al een voorbode voor het op latere leeftijd krijgen van hart- en vaatziekten: Er is dan een 2 tot 5 maal groter risico. Hart- en vaatziekten treden bij vrouwen gemiddeld 10-15 jaar later op dan bij mannen. Dit komt omdat vrouwen tot aan de overgang (laatste menstruatie) worden beschermd door vrouwelijke hormonen (oestrogeen). Na de overgang produceren vrouwen minder oestrogeen en wordt het risico op hart- en vaatziekten groter. Dit is ook het geval bij vrouwen die vroeg in de overgang komen (jonger dan 35-40 jaar). Er zijn ook vrouwen met een natuurlijk verminderd oestrogeenspiegel. Er is dan sprake van een verlaagde bescherming en dus ook een verhoogde kans. Tenslotte zijn er ook vrouwen die op veel jongere leeftijd een hartaandoening ontwikkelen, onafhankelijk van het oestrogeen. De afgelopen decennia zijn ook vrouwen ongezonder gaan leven en is ook op middelbare leeftijd het risico op hart- en vaatziekten groter geworden. En vrouwen moeten vaak ook nog eens alles tegelijk kunnen doen en ook nog perfect. Dit veroorzaakt verhoogde stress, die leidt tot hoge bloeddruk en dat is weer een risicofactor voor hart- en vaataandoeningen. Ook roken, ongezond eten en bewegingsarmoede spelen een rol. 

Vrouwspecifieke risicofactoren

In het risico dat vrouwen lopen op het krijgen van hart- en vaatziekten spelen ook typische vrouwspecifieke risicofactoren een rol. De vrouwspecifieke risicofactoren zijn: Migraine in de jeugd (vaak in relatie menstruatiecyclus), meerdere) miskramen, problemen tijdens de zwangerschap (hoge bloeddruk en/of suikerziekte tijdens de zwangerschap / zwangerschapsvergiftiging, preeclampsie, HELLP), vroege overgang (< 35 - 40 jaar), schildklierproblemen en reumatische ziekten, fibromyalgie.

Aderverkalking ontwikkelt zich in het vrouwenhart anders dan bij mannen

 
Is het vrouwenhart nu zo anders? In grote lijnen niet. We hebben allemaal twee hartboezems, twee hartkamers en vier hartkleppen. Wel is het zo dat de kransslagaders van vrouwen over het algemeen wat fijner en kleiner zijn gebouwd. Ook is de binnenbekleding van de kransslagaders gevoeliger voor hormonen en stress. Bovendien is er een verschil in risicofactoren tussen mannen en vrouwen en weten wij sinds kort dat ook aderverkalking zich verschillend ontwikkelt tussen mannen en vrouwen. Bij vrouwen zijn eerder de kleine bloiedvaatjes van de hartspier aangedaan, daar waar bij mannen het vaker gaat om de grote kransslagaderen. Microvasculaire Coronaire Dysfunctie (MCD) heet de stoornis in de functie van de kleine vaatjes van de vrouwelijk hartspier. Hierdoor kunt u klachten hebben van pijn op de borst en/of  luchttekort. De pijn op de borst noemen we microvasculaire angina pectoris. Oorzaak van de klachten zijn veranderingen in de vaatwand van deze kleine kransslagaderen. Hierdoor kunnen deze vaatjes minder goed verwijden wanneer dat nodig is, waardoor er stoornissen in de doorbloeding van de hartspier ontstaan.

Veel voorkomende klachten bij vrouwen met hart- en vaatziekten

Er is bij vrouwen een verschil in uiting van klachten ten opzichte van mannen. Terwijl mannen naar de huisarts gaan omdat ze een krampende of drukkende pijn op de borst hebben, komen vrouwen met klachten als vermoeidheid, kortademigheid en bijvoorbeeld rugpijn.

  • pijn op de borst met of zonder uitstraling naar de armen of kaak
  • klachten zo maar optredend in rust en/of bij emotie en inspanning
  • kortademigheid, meestal bij inspanning
  • vermoeidheid en energieverlies
  • slaapproblemen concentratieproblemen

Geen verklaring voor de klachten? Laat onze vrouwencardioloog er goed naar kijken

Hartklachten worden bij vrouwen onderschat: aan de ene kant hebben vrouwen zelf de neiging om een verklaring voor hun klachten te geven, anderzijds leeft bij veel artsen nog de gedachte dat het bij vrouwen allemaal wel meevalt. Dit kan misleidend zijn en tot gevolg hebben dat vrouwen onvoldoende worden behandeld. HartKliniek heeft een speciaal spreekuur ingericht voor vrouwen die klachten ervaren die mogelijk van het hart afkomstig kunnen zijn én voor vrouwen die een verhoogd risico op hart- en vaatziekten lopen. Het speciale spreekuur voor vrouwen richt zich vooral op vrouwen in de leeftijd tussen de 35 en de 70 jaar. 

Onderzoeken die bij vrouwen met hartklachten kunnen worden gedaan

  • Gerichte vrouwspecifieke anamnese en lichamelijk onderzoek
  • Hartfilmpje (ECG)
  • Echo hart onderzoek
  • 100% fietstest (inspanningsonderzoek)
  • Indien nodig: een Dobutamine-Frequentie-Echo (DFE) van het hart. Dit onderzoek wordt in het Centraal Dagbehandelcentrum van HartKliniek gedaan

Een gewone inspanningstest zoals fietstest is bij vrouwen vaak niet doeltreffend indien niet 100% van de voorspelde hartfrequentie-stijging kan worden bereikt.

Ook de behandeling van hartziekten bij vrouwen is vaak anders dan bij mannen

Dat komt omdat hartziekten bij vrouwen over het algemeen anders verlopen dan bij mannen. De behandeling bij vrouwen bestaat meestal uit medicijnen (bloedverdunners en cholesterol verlagende middelen) en leefstijl adviezen. De keuze van medicatie hangt sterk af van de ernst van uw klachten en de aanwezige risicofactoren. Als eerste moeten de risicofactoren goed worden behandeld. Welke medicijnen u krijgt, hangt af van de aard en intensiteit van uw klachten en uw eerdere ervaringen met bijvoorbeeld bijwerkingen van medicatie. Dit kan per individuele patiënt heel verschillend zijn. Bij alle medicatie die u krijgt, hoort u wat de (bij-)werkingen kunnen zijn. Het is ook mogelijk dat u wordt doorverwezen voor deelname aan hartrevalidatie. Er kan bij vrouwen ook sprake zijn van een hartaandoening die hetzelfde is als bij mannen. In dat geval kan ook dezelfde behandeling worden geboden. Bijvoorbeeld een dotter-behandeling.

Maak een afspraak voor gericht onderzoek naar hartaandoeningen bij vrouwen in HartKliniek

Bel: 088-5002000. Met een huisartsverwijzing kunt u dezelfde dag (of op een datum naar keuze) al bij ons terecht en vergoedt uw zorgverzekering alle kosten. Voor eigen rekening kunt u zich in HartKliniek ook zonder verwijzing laten controleren ("HealthCheck Vrouw").