Maak een afspraak: 088 - 500 2000

Stress gerelateerde palpitaties

 

Stress gerelateerde palpitaties vragen om verandering van leefstijl en bij onvoldoende effect een multidisciplinaire benadering

Palpitaties of hartkloppingen kunnen een hinderlijke of zelfs beangstigende klacht zijn. Iedereen heeft wel eens een keer een overslag gevoeld en het sporadisch voorkomen hiervan is onschuldig. Dit geldt ook voor de houdingsafhankelijke overslagen, bijvoorbeeld wanneer je op je zij ligt. Het wordt anders, als deze overslagen veel vaker dan je zou verwachten doorbreken. Het is dan ook terecht om een nadere cardiale analyse te doen, om de overslagen te typeren en de oorzaak te achterhalen, vanwege het uitsluiten van orgaan- of levensbedreigende ritmestoornissen.

Wanneer we kijken naar de groep patiënten met palpitaties, die voor het eerst komen voor een cardiale evaluatie, vinden we in 43% van de gevallen een cardiale oorzaak, zoals onder andere atriumfibrilleren/-flutter, focale atriale aritmieën, junctionele atriale aritmie, atrioventriculaire nodale tachycardie, (non-)sustained ventriculaire aritmie of geleidingsstoornissen (zie eerdere nieuwsbrieven)1.  Het starten van een medicamenteuze therapie zoals antiaritmica en anticoagulantia, waarbij respectievelijk de ritmestoornissen worden geremd en complicaties zoals bloedpropjes worden voorkomen, is dan ook essentieel. Interventies, zoals een ablatie (door middel van een speciale catheter wordt via de lies de weefselbron in het hart weggebrand) zijn bij bepaalde ritmestoornissen een elegant en dankbaar alternatief.

In 30-60% van de patiënten is er echter sprake van zogenaamde stress gerelateerde palpitaties in de vorm van premature atriale en/of ventriculaire complexen, al dan niet in combinatie met zogenaamde inappropriate sinustachycardie (een aanhoudende hartritmeversnelling, alsof je een sprintje aan het trekken bent). Het interessante is dat er een duidelijk causaal verband is met een stressvolle periode of doorgemaakte zeer heftige emotionele overbelasting (denk aan posttraumatische stress). Bij tijdig onderkennen en behandelen van de stress wordt het tij gekeerd en treedt de rust weer in: normalisatie van het hartritme zonder de hinderlijke palpitaties. Essentieel is stressmanagement, waarbij psychosociale en maatschappelijke ondersteuning aangeboden dient te worden, wanneer de patiënt niet verder komt of vastloopt. Ook de patiënten met het obstructieve slaap apneu syndroom (OSAS) vallen in bovenstaande groep en het behoeft geen nadere toelichting dat het behandelen van OSAS de palpitaties doet afnemen. Aanhoudende langdurige of een acute zeer hevige mate van stress veroorzaken namelijk een toename van stresshormonen (zoals adrenaline en cortisol), een ongevoeligheid voor diverse regulerende hormonen (zoals onder andere insuline, serotonine en aldosteron) en tal van andere hormonen, waardoor netto een grotere mate van fysieke fragiliteit ontstaat, waarbij de aritmiedrempel verlaagd wordt en derhalve ritmestoornissen kunnen ontstaan, het immuunsysteem wordt geremd, en gradueel, hypertensie met glucose- en schildklierfunctieontregelingen ontstaat. Diverse case reports hebben de desastreuze effecten van hevige stress beschreven zoals onder andere Stunnings cardiomyopathie (Takotsubo), Ziekte van Graves, gevoeligheid voor infecties, het opvlammen van een allergie, asthma bronchiale, een toename van huidafwijkingen, migraine accompagnée, vestibulitis, luxatie epilepsie, etc. om aan te geven, dat de presentatie van palpitaties een topje van de ijsberg kan zijn.

Bij aanhouden van of recidief van de klachten, ondanks leefstijlverbetering, is waakzaamheid van de zorgverleners geboden. Nadere screenende diagnostiek om eventuele ‘orgaanschade ’ te inventariseren wordt geadviseerd om tijdig effectieve secundaire preventie te kunnen bieden. Een multidisciplinaire benadering zal bij aangetoonde afwijkingen onontbeerlijk zijn.

Deze nieuwsbrief is tot stand gekomen door HartKliniek Cardioloog Dr. Edward Gabeler.

Heeft u inhoudelijke vragen aangaande het onderwerp van deze nieuwsbrief? Stuurt u dan gerust een email naar Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken..

Referenties

  1. N. Clementy, Benefits of an early management of palpitations. Medicine 2018, 97(28(e11466)