Maak een afspraak: 088 - 500 2000

Man en vrouw specifieke cardiologie

Roken, overgewicht, een verhoogd cholesterol, een te hoge bloeddruk en diabetes: allemaal risicofactoren voor hart- en vaatziekten voor zowel vrouwen als mannen. Maar lopen vrouwen en mannen ook hetzelfde risico op hart- en vaatziekten? Nee. Tot de overgang lopen vrouwen een lager risico dan mannen. Na de overgang neemt het risico toe. Wat zijn de verschillen?

Alle bekende risicofactoren spelen een specifieke rol bij man en vrouw. Zo blijkt dat diabetes met name bij vrouwen onder 55 jaar een extra risico geeft op overlijden 1, en de vatbaarheid voor hartziekten ligt ook hoger door bepaalde hormonale en zwangerschaps-kenmerken. Zeer recent is bekend geworden dat het risico stijgt naarmate de eerste menstruatie eerder optreedt en dat zwangerschaps-hypertensie en zwangerschaps-diabetes (pre-eclampsie) het risico op hypertensie en vaatproblemen op latere leeftijd verhogen 2. Screening op hypertensie bij vrouwen is dan ook belangrijk in de dagelijkse praktijk. Dit geldt ook voor het opsporen van hyperlipidemie, zeker als het in de familie voorkomt en vooral bij vrouwen na de overgang.

Hartfalen kent ook vrouwspecifieke aandachtspunten. Diastolisch hartfalen komt duidelijk vaker voor bij vrouwen dan bij mannen. Een interessant – vrouw specifiek acuut ziektebeeld is de "stress-geïnduceerde" of "Tako Tsubo" cardiomyopathie. Een tijdelijke vorm van hartfalen die typisch voorkomt na acute en extreme stress waarbij veel catecholaminen vrijkomen. Het ECG kan hierbij een acuut hartinfarct nabootsen met ST elevaties in meerdere afleidingen (Figuur 1) met zelfs ook troponine-stijging, zonder dat er een acute coronaire occlusie bestaat bij angiografie. Het beloop is vaak goedaardig met volledig herstel van de hartfunctie na weken, maar wel met risico op recidief.

Figuur 1: ECG met ST-elevatie bij Tako Tsubo cardiomyopathie

ecg

Belangrijk is het tijdig onderkennen van de symptomen bij vrouwen. Hartklachten worden door vrouwen wezenlijk anders ervaren en omschreven dan door mannen. Vrouwen signaleren angina pectoris vaker als kortademigheid, of localiseren klachten bij de maag in de nek of rug. Door de atypische presentatie van klachten wordt nog vaak de diagnose bij vrouwen te laat gesteld en hebben vrouwen die een hartinfarct doormaken nog steeds een hoger risico om hieraan te overlijden. Dit geldt met name voor vrouwen <65 jaar. (figuur 2, European Heart Joural Acute Cardiovascular Care, 2013).

Het vroegtijdig onderkennen van cardiale klachten bij vrouwen, is een belangrijk focus-punt van Hartkliniek. Op de speciale polikliniek Vrouwencardiologie wordt extra aandacht gegeven aan atypische klachten en worden alle bekende vrouwspecifieke risicofactoren nagekeken.

Figuur 2: vrouwen hebben hogere mortaliteits risico's na een hartinfarct dan mannen.

grafiek mortaliteitsrisicos vrouwen

Referenties: 

Rastogi Kalyani et al Diabetes Care 2013
Drost et al, European Journal of Preventive Cardiology, 2012

’Spacer’